Vai Trò Của Pháp Luật Trong Kinh Tế Thị Trường

Là một hiện tượng luôn gắn liền với nhà nước nên khi nhà nước trong kinh tế thị trường có thay đổi về chức năng, nhiệm vụ, phương thức hoạt động thì pháp luật cũng phải hiện diện và vận hành thích ứng. Theo đó, pháp luật trong nền kinh tế thị trường phải tuân thủ những yêu cầu mà nhà nước pháp quyền đặt ra. Pháp luật phải phản ánh các quy luật và nguyên lý của thị trường, lấy tự do và dân chủ trong kinh tế, lấy giới hạn về chức năng, nhiệm vụ và phương thức hoạt động của nhà nước làm phương châm cho điều chỉnh pháp luật.

Đang xem: Vai trò của pháp luật môi trường trong nền kinh tế thị trường

 

*
Ảnh minh họa: internet

Kinh tế thị trường đặt ra yêu cầu cấp thiết là phải có quan niệm phù hợp về pháp luật, theo đó quy tắc xử sự bắt buộc không chỉ là các văn bản do nhà nước ban hành theo thủ tục lập pháp, mà còn có những thói quen và tập quán thương mại, những án lệ và bản án. Trong xu thế toàn cầu hóa, quy tắc xử sự bắt buộc của các thành viên thị trường (và cả cơ quan nhà nước) còn bị chi phối bởi các “luật chơi” chung của cộng đồng quốc tế.

Về phương diện “chất lượng” của pháp luật trong kinh tế thị trường, phù hợp với nhà nước pháp quyền, có những yêu cầu đặt ra như:

1. Pháp luật phải nhất quán

Pháp luật phải là một hệ thống logic chặt chẽ, không tự mâu thuẫn, chồng chéo. Yêu cầu này được đặt ra đối với cả hệ thống pháp luật, đối với từng lĩnh vực luật và từng văn bản pháp luật hoặc quy định pháp luật. Sự thiếu nhất quán làm cho các văn bản pháp luật riêng trở nên manh mún, chồng chéo, triệt tiêu lẫn nhau. Tính nhất quán còn có nghĩa là các văn bản hướng dẫn thi hành luật không được mâu thuẫn với đạo luật đó, các quy định trong cùng một văn bản không được trái ngược hoặc triệt tiêu nhau.

2. Pháp luật phải công khai, dễ tiếp cận

Tính công khai của pháp luật là điều kiện cơ bản của một xã hội phát triển. Sự công khai hóa quá trình xây dựng và thực thi pháp luật là điều kiện cho sự tham gia tích cực của công dân vào quá trình quản lý nhà nước và đảm bảo tính hiệu quả của pháp luật sau khi được ban hành.

Việc xây dựng, ban hành và thực hiện pháp luật phải được tiến hành công khai, tạo điều kiện cho mọi lực lượng trong xã hội bảo vệ và cân bằng lợi ích của mình. Sau khi ban hành, các văn bản luật phải được công bố trên công báo, văn bản hành chính của các cơ quan hành pháp phải được công bố trên các phương tiện thông tin dễ dàng truy cập đối với người dân. Chỉ sau khi được công bố trên các tờ công báo, luật pháp mới có giá trị thi hành. Mọi trích dẫn phải dựa vào nguồn công báo.

Xem thêm: Vợ Nguyễn Thiện Nhân Là Ai, Thử Thách Nào Chờ Đợi Ông Nguyễn Văn Nên Ở Tphcm

3. Pháp luật phải bảo đảm độ tin cậy và có tính dự đoán trước

An toàn pháp lý là một dịch vụ công cộng mà người dân chờ đợi ở nhà nước. Muốn vậy, pháp luật phải xây dựng được niềm tin trong nhân dân, phải là những đại lượng tượng trưng cho công bằng và lẽ phải. Xây dựng, ban hành và thực thi pháp luật không được gây khó hiểu, bất ngờ cho đối tượng bị áp dụng. Việc sửa đổi, bổ sung pháp luật phải được công bố công khai trước một thời hạn hợp lý để người dân có thời gian chuẩn bị. Điều này ngày càng có ý nghĩa trong việc tạo môi trường ổn định cho kinh doanh.

Để làm được điều này, các cơ quan thực thi pháp luật phải lấy công bằng làm nguyên lý hoạt động của mình. Nếu người dân nhờ đến toà án giải quyết những tranh chấp chưa được pháp luật quy định thì thẩm phán phải dựa vào lẽ công bằng mà phán xét, chứ không trả lại đơn chỉ vì thiếu văn bản quy định.

4. Pháp luật phải đảm bảo công bằng xã hội

Công bằng là một giá trị xã hội, là nội dung của dân chủ và mục tiêu quan trọng trong Nhà nước pháp quyền. Công bằng, dân chủ là những giá trị xã hội có quan hệ biện chứng, chúng là nội dung, là tiền đề cho nhau. Công bằng là điều kiện phát triển của mỗi cá nhân, mỗi tổ chức và mỗi dân tộc, quốc gia.

Xem thêm: 'Miếng Ngon' Từ Thị Trường Giày Dép Nội Địa, Thị Trường Giày Dép Thế Giới

Công bằng trong pháp luật cần được hiểu cả hai nghĩa: thứ nhất, công bằng giữa các chủ thể khác nhau cùng chịu sự tác động của pháp luật; thứ hai, công bằng giữa nhà nước và xã hội, nghĩa là công bằng giữa người làm chính sách, pháp luật và nhân dân. Quan hệ kinh tế, pháp lý là quan hệ lợi ích. Vì vậy, khi làm chính sách và pháp luật, nhà làm luật phải “cân đối” hài hòa lợi ích giữa nhà nước và doanh nghiệp.

Trả lời

Back to top button