Chứng khoán

Công Ty Chứng Khoán Ở Việt Nam: Mô Hình Công Ty Chứng Khoán Ở Việt Nam Hiện Nay

ThS. Lưu Minh Sang – Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh; Mai Thị Lệ Thư – Tạp chí Chứng khoán

Thời gian qua, mặc dù có sự gia tăng về các chỉ số tài chính nhưng quy mô của các công ty chứng khoán ở Việt Nam còn khá khiêm tốn so với quy mô của thị trường. Thống kê cho thấy, chỉ có hơn 10% số công ty chứng khoán hoạt động trên thị trường có vốn điều lệ lớn hơn 500 tỷ đồng. Quy mô và năng lực tài chính hạn chế kéo theo nhiều hệ lụy cản trợ sự phát triển, tính an toàn và khả năng hội nhập của thị trường chứng khoán. Để các công ty chứng khoán đẩy nhanh tái cơ cấu theo Luật Chứng khoán năm 2019, cần tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp.

Quý I chốt đúng đáy, tự doanh công ty chứng khoán “lãnh đủ”
10 công ty chứng khoán có thị phần môi giới lớn nhất trên HOSE
Thị trường khó khăn, công ty chứng khoán tung bài giành giữ khách hàng
Top 5 công ty chứng khoán sụt giảm thị phần trong năm 2019
Công ty chứng khoán gọi vốn cho năm 2020

Đặt vấn đề

Bài viết tập trung phân tích tình hình tái cơ cấu CTCK theo tinh thần của Đề án tái cơ cấu TTCK và Luật Chứng khoán năm 2019; đồng thời, nhóm tác giả thực hiện đối sánh với hiện trạng của các CTCK để đưa ra những khó khăn, thách thức và khuyến nghị một số giải pháp thực thi hiệu quả hoạt động tái cơ cấu.

Đang xem: Mô hình công ty chứng khoán ở việt nam

READ  phương pháp đầu tư chứng khoán ngắn hạn

Hiện trạng các công ty chứng khoán Việt Nam

Tình hình “sức khỏe” của các CTCK Việt Nam trong thời gian qua thể hiện ở các nội dung sau:

– Về số lượng, quy mô, năng lực tài chính: Hệ thống CTCK có rất nhiều sự biến chuyển sau khi thực hiện Đề án tái cơ cấu TTCK của Chính phủ năm 2012. Theo đó, số lượng và quy mô của các CTCK thay đổi theo hướng giảm dần về số lượng và gia tăng về chất lượng. Nếu năm 2010 trên TTCK có 105 CTCK, thì đến nay còn 83 CTCK có giấy phép hoạt động, trong đó 74 CTCK là thành viên của các Sở Giao dịch Chứng khoán. Theo số liệu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), tính tới cuối quý III/2019, tổng tài sản của các CTCK là 146.075 tỷ đồng, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm 2018. Tổng vốn điều lệ của các CTCK đạt 61.847 tỷ đồng, tổng vốn chủ sở hữu đạt 77.738 tỷ đồng, lần lượt gấp 4,99 lần và 3,85 lần so với năm 2007.

Mặc dù, có sự gia tăng về các chỉ số tài chính nhưng nhìn chung quy mô hiện tại của các CTCK còn khá khiêm tốn so với quy mô của thị trường. Theo thống kê của UBCKNN, chỉ có hơn 10% số CTCK có mức vốn điều lệ lớn hơn 500 tỷ đồng. Với quy mô và năng lực tài chính hạn chế như phân tích ở trên sẽ kéo theo nhiều hệ lụy cản trợ sự phát triển, tính an toàn và khả năng hội nhập của các CTCK và TTCK Việt Nam.

– Về nghiệp vụ, sản phẩm kinh doanh và cơ cấu cạnh tranh: Theo quy định Luật Chứng khoán năm 2006, CTCK có 4 nghiệp vụ kinh doanh chính, gồm: Môi giới chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vấn đầu tư chứng khoán, tự doanh chứng khoán. Theo thống kê của Bộ Tài chính năm 2016, có 38 CTCK thực hiện 4 nghiệp vụ kinh doanh, 34 CTCK được thực hiện 3 nghiệp vụ kinh doanh, 31 CTCK được thực hiện 02 nghiệp vụ kinh doanh và 02 CTCK chỉ thực hiện 01 nghiệp vụ tư vấn đầu tư. Từ năm 2017, nghiệp vụ kinh doanh của các CTCK được “nới” rộng hơn cùng với sự vận hành của TTCK phái sinh. Theo đó, trên TTCK có 17 CTCK triển khai dịch vụ kinh doanh chứng khoán phái sinh. Năm 2019, trên TTCK có 8 CTCK đã được cấp phép trở thành tổ chức phát hành chứng quyền có bảo đảm.

READ  Forex Sàn Giao Dịch Chứng Khoán Fbs, Đánh Giá Sàn Fbs Mới Nhất 2021

Xem thêm: Bài Tập Thị Trường Chứng Khoán Về Trái Phiếu Có Lời Giải, Hướng Dẫn Giải Bài Tập Định Giá Trái Phiếu

*

Dựa vào cơ cấu doanh thu được công bố của các CTCK cho thấy, hiện tại nguồn thu chủ yếu của các CTCK vẫn tập trung vào những nghiệp vụ truyền thống. Trong cơ cấu các sản phẩm tài chính, các CTCK tập trung chủ yếu vào các sản phẩm như: cho vay ký quỹ, ứng trước tiền bán chứng khoán… Có thể thấy, việc thiếu đa dạng trong cơ cấu sản phẩm, nghiệp vụ kinh doanh dẫn đến những thách thức lớn trong việc cạnh tranh giữa các CTCK với nhau. Kéo theo hệ lụy tiêu cực là một số CTCK phải chấp nhận đánh đổi chất lượng, tính an toàn, kiểm soát rủi ro, thậm chí giảm giá dịch vụ để giữ thị phần.

Cơ cấu thị phần giữa các dịch vụ có sự mất cân đối lớn. Thị phần chủ yếu tập trung vào các CTCK lớn, có tiềm lực tài chính mạnh. Theo thống kê của Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE), thị phần môi giới cổ phiếu của 5 công ty đứng đầu thị trường (chiếm trên dưới 50% tổng thị phần), trong khi đó, đối với thị phần môi giới trái phiếu (năm 2018 là 53,83%, năm 2019 là 44,27%), Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ thương đã chiếm khoảng 80% tổng thị phần (năm 2018 là 81,71%, năm 2019 là 82,42%). Điều này cho thấy, rất nhiều CTCK đang hoạt động với quy mô nhỏ lẻ, chiếm rất ít thị phần.

READ  so sánh sở giao dịch chứng khoán hồ chí minh và hà nội

– Về mô hình quản trị công ty, kiểm soát rủi ro: Các CTCK đã bước đầu thực thi mô hình kiểm soát rủi ro, giám sát an toàn tài chính theo Basel II, cũng như áp dụng mô hình quản trị công ty theo thông lệ quốc tế tốt hướng đến việc bảo đảm an toàn cho thị trường. Tuy nhiên, do có độ trễ trong khung pháp lý điều chỉnh hoạt động của CTCK so với sự cải cách của các quy định pháp luật có liên quan như Luật Doanh nghiệp năm 2014 nên mô hình quản trị công ty cũng như giám sát rủi ro tại các CTCK hiện tại còn rất nhiều hạn chế. Nhiều vấn đề liên quan đến xung đột lợi ích giữa CTCK và khách hàng vẫn diễn ra, hoạt động kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền lợi của khách hàng vẫn chưa hiệu quả, đặc biệt là đối với nghiệp vụ nhận ủy thác đầu tư. Minh chứng là gần đây, 11 CTCK đã thiệt hại khoảng 200 tỷ đồng từ hoạt động cho vay ký quỹ liên quan đến cổ phiếu FTM.

Xem thêm: hãy nêu chức năng của thị trường

Bức tranh chung về hiện trạng của các CTCK cho thấy, việc tái cơ cấu các CTCK là một yêu cầu cấp thiết.

Tái cơ cấu công ty chứng khoán theo Luật Chứng khoán năm 2019

Trả lời

Back to top button