Doanh Nghiệp Phát Hành Trái Phiếu Để Làm Gì ? Doanh Nghiệp Phát Hành Trái Phiếu Như Thế Nào

Trái phiếu là công cụ rất hiệu quả trong việc huy động vốn. Phát hành trái phiếu giúp doanh nghiệp thu hút lượng lớn các nhà đầu tư một cách hiệu quả. Theo số liệu từ Bộ Tài chính, năm 2013 là năm phát hành kỷ lục của thị trường trái phiếu doanh nghiệp với trung bình mỗi quý gần 10,000 tỷ đồng.

Đang xem: Doanh nghiệp phát hành trái phiếu để làm gì

Khi các doanh nghiệp cần huy động vốn, phát hành trái phiếu cũng là một cách. Một trái phiếu có chức năng giống một khoản vay giữa nhà đầu tư và doanh nghiệp. Nhà đầu tư đồng ý đưa cho doanh nghiệp một lượng tiền nhất định, trong một thời gian nhất định để đổi lại, họ được trả lãi định kỳ trong khoảng thời gian thoã thuận. Khi khoản vay đến ngày đáo hạn, tiền vốn ban đầu của nhà đầu tư sẽ được hoàn trả.

Quyết định phát hành trái phiếu thay vì chọn phương pháp huy động vốn khác có thể phụ thuộc nhiều yếu tố. Việc so sánh đặc tính và lợi ích của trái phiếu với các phương pháp huy động tiền mặt phổ biến khác giúp ta hiểu rõ lý do các doanh nghiệp thường xem xét việc phát hành trái phiếu khi cần huy động tiền mặt để tài trợ cho các hoạt động của mình.

Lãi suất cao hơn vay ngân hàng nhưng doanh nghiệp vẫn chọn trái phiếu?

So với vay ngân hàng, huy động vốn qua trái phiếu có một số ưu điểm như không cần có tài sản thế chấp và được chủ động sử dụng số tiền huy động mà không có sự giám sát của ngân hàng. Doanh nghiệp chỉ phải trả lãi theo kỳ hạn 6 tháng hoặc 1 năm và chỉ trả gốc vào cuối kỳ. Lãi suất trái phiếu không bị khống chế bởi trần lãi suất nên có tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Doanh nghiệp sẽ được giải ngân ngay và toàn bộ thay vì việc giải ngân có lộ trình từng đợt.

Như vậy, doanh nghiệp huy động được tiền từ trái phiếu sẽ chủ động nguồn vốn hơn trong khi các doanh nghiệp đi vay ngân hàng khi muốn giải ngân phải giải trình cụ thể, chờ đợi ngân hàng phê duyệt và trong không ít trường hợp, khi tín dụng được giải ngân thì cơ hội kinh doanh đã đi qua. Với một số trường hợp, đặc biệt là khi lãi suất thấp, doanh nghiệp có thể phát hành trái phiếu kỳ hạn dài với lãi suất cố định để tận dụng nguồn vốn với chi phí thấp. Trong khi đối với hình thức đi vay ngân hàng thông thường, lãi suất thường là thả nổi và sẽ được rà soát thay đổi định kỳ.

Về lý do chọn phát hành trái phiếu doanh nghiệp, theo ông Trần Minh Hoàng – Chuyên viên phân tích VCBS, bên cạnh lãi suất (coupon) còn phải xét đến chi phí phát hành. Chi phí này sẽ biến động rất khác nhau tùy theo hình thức phát hành và chi phí tư vấn. Do đó, rất khó để chỉ căn cứ vào lãi suất và đi đến kết luận là “đắt” hay “rẻ” so với đi vay ngân hàng. Doanh nghiệp sẽ lựa chọn hình thức huy động vốn phù hợp nhất với lợi ích của chính doanh nghiệp đó tại một thời điểm xác định thay vì chỉ đơn thuần dựa vào yếu tố lãi suất.

Những ưu điểm so với phát hành cổ phiếu?

Phát hành cổ phiếu, nghĩa là cấp quyền sở hữu doanh nghiệp theo tỷ lệ cho những nhà đầu tư để đổi lấy tiền, cũng là một cách phổ biến doanh nghiệp dùng để huy động vốn. Dưới góc độ doanh nghiệp, có lẽ đặc tính thu hút nhất của việc phát hành cổ phiếu chính là tiền kiếm được từ việc bán cổ phiếu không cần phải hoàn trả.

Hình thức huy động vốn bằng cổ phiếu không phải lúc nào cũng khả thi, và còn chịu biến động, rủi ro của thị trường. Thêm nữa, nguồn vốn huy động từ hình thức này đôi khi chưa thể sinh lời ngay, gây áp lực lên lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS). Cuối cùng là tỷ lệ đòn bẩy tài chính, doanh nghiệp sẽ cố gắng đạt được tỷ lệ tối ưu nhất có thể, và điều này sẽ tác động trực tiếp lên quyết định việc doanh nghiệp muốn huy động vốn theo hình thức nào.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu liên tục giảm, cơ hội đầu tư vào trái phiếu chính phủ hoặc được chính phủ bảo lãnh cũng vì thế mà bị thu hẹp. Do đó, các nhà đầu tư sẽ để ý đến các kênh đầu tư khác nhiều hơn. Mặc dù mặt bằng lãi suất chung hiện giờ là tương đối thấp, nhưng các tổ chức tín dụng vẫn có thể có được mức lợi nhuận hợp lý ở mức 3-5% cộng với lãi suất huy động 12 tháng.

Tuy nhiên, ông Hoàng lưu ý rằng tính thanh khoản và độ minh bạch thấp vẫn là những điểm yếu khiến nhà đầu tư thận trọng đối với loại hình trái phiếu doanh nghiệp.

Trong năm 2014, một số doanh nghiệp lớn đang trong kế hoạch phát hành trái phiếu như CTCP Phát triển Hạ tầng Kỹ thuật (HOSE: IJC) có kế hoạch phát hành trái phiếu riêng lẻ trị giá 1,000 tỷ đồng kỳ hạn 5 năm để bổ sung vốn cho 2 dự án mở rộng là Sunflower và Prince Town. Hay CTCP Hoàng Anh Gia Lai (HOSE: HAG) cũng hoàn tất đợt chào bán 1,000 trái phiếu doanh nghiệp năm 2014 với mệnh giá 1 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm, lãi suất 12% cho kỳ tính lãi đầu tiên. Cũng với khối lượng tương đương, CTCP Tập Đoàn Đại Dương (HOSE: OGC) sẽ phát hành 980 tỷ đồng trái phiếu riêng lẻ năm 2014 với kỳ hạn 3 năm và là trái phiếu không có tài sản đảm bảo. CTCP Kinh doanh và Phát triển Bình Dương (HOSE: TDC) chọn hình thức tái cơ cấu tài chính công ty thông qua việc phát hành trái phiếu 500 tỷ đồng kỳ hạn 5 năm.

Các loại quyền chọn trái phiếu

Một trong những quyền chọn thú vị hơn mà doanh nghiệp có chính là có nên cung trái phiếu được đảm bảo bởi tài sản hay không. Trái phiếu trao cho nhà đầu tư quyền đòi sở hữu tài sản cơ bản của công ty, trong trường hợp doanh nghiệp không có khả năng trả lãi như hứa hẹn hoặc không thể hoàn trả khoản cho vay, loại này được biết đến với tên gọi “nợ thế chấp”. Trong tín dụng tiêu dung, một khoản vay mua xe hoặc khoản thế chấp mua nhà là những ví dụ cho loại nợ này. Doanh nghiệp cũng có thể phát hành nợ không được đảm bảo bởi tài sản cơ bản. Trong tín dụng tiêu dùng, nợ thẻ tín dụng và hoá đơn tiện ích là ví dụ cho các khoản vay không có thế chấp. Các khoản vay loại này được gọi là “nợ không đảm bảo”. Nợ không đảm bảo có rủi ro cao hơn cho nhà đầu tư, do đó nó thường có lãi cao hơn nợ thế chấp.

Xem thêm: Thị Trường B2C Là Gì ? So Sánh Mô Hình Kinh Doanh B2B Và B2C

Trái phiếu trả ngay là một lựa chọn khác. Chúng có chức năng giống các loại trái phiếu khác nhưng điểm đặc biệt là nhà phát hành có thể chọn cách trả hết nợ trước khi đến ngày đáo hạn chính thức.

Trái phiếu chuyển đổi cũng đáng xem xét. Loại trái phiếu này cũng vận hành như các loại trái phiếu khác, nhưng tạo cơ hội cho nhà đầu tư chuyển trái phiếu đang nắm giữ của họ thành một lượng cổ phiếu đã được quy định trước. Trong điều kiện hoàn hảo, những sự chuyển đổi này giúp nhà đầu tư hưởng lợi từ sự tăng giá cổ phiếu và cung cấp cho công ty khoản vay không cần hoàn trả.

Khi doanh nghiệp chọn trái phiếu chuyển đổi

Tên tuổi nổi tiếng trong việc phát hành trái phiếu, đặc biệt trái phiếu chuyển đổi chính là CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TPHCM (HOSE: CII). Trong nửa đầu năm 2014, CII sẽ chào bán hơn 1 triệu trái phiếu chuyển đổi cho cổ đông với lãi suất 12%/năm. Mức giá chuyển đổi trái phiếu là 11,000 đồng/cp theo tỷ lệ 1:90.9. Đợt phát hành lần này cũng nhằm mục tiêu thanh toán cho đợt phát hành năm 2007 trước đó (500 tỷ đồng) đã đến lúc đáo hạn.

Chia sẻ về lý do chọn trái phiếu, ông Lê Vũ Hoàng – Chủ tịch HĐQT CII cho biết tại ĐHĐCĐ thường niên 2014, công ty ưu tiên huy động vốn từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp do hình thức này ít tốn kém nhất, lãi suất thấp hơn vay tín dụng ngân hàng.

Không xác định trước giá sẽ chuyển đổi như CII, trong kế hoạch phát hành 210 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi của CTCP Đầu tư Năm Bảy Bảy (HOSE: NBB), Công ty sẽ chuyển đổi căn cứ theo giá cổ phiếu NBB trung bình 30 phiên giao dịch gần nhất trừ đi 10-20% hoặc theo phương án chốt giá chuyển đổi. Lãi suất trái phiếu của NBB khá thấp, chỉ 5-7.5%.

Một số công ty đang có kế hoạch phát hành trái phiếu chuyển đổi.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp khác cũng đã có kế hoạch phát hành trái phiếu chuyển đổi với lãi suất từ 10-15%/năm như CTCP Địa ốc Sài Gòn Thương Tín – Sacomreal (HNX : SCR), CTCP Transimex-SaiGon (HOSE: TMS), CTCP Chứng khoán Rồng Việt (VDS) và CTCP khoáng sản Na Rì Hamico (HOSE: KSS). Đặc biệt Tổng công ty PT Đô thị Kinh Bắc – CTCP (HOSE: KBC) dự kiến phát hành 1,020 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi riêng lẻ với lãi suất rất thấp chỉ ở mức 1.5%/năm. Riêng với TMS, việc phát hành không hề dễ dàng vì đây là kế hoạch đã được thông qua từ ĐHĐCĐ thường niên 2011, 2012 nhưng chưa thực hiện do thị trường không thuận lợi và 2014 là năm thứ ba cho phương án này.

Theo ý kiến của ông Trần Minh Hoàng, đối với phát hành trái phiếu chuyển đổi, mức giá chuyển đổi có ý nghĩa quyết định đối với sức hấp dẫn của trái phiếu. Khi giá chuyển đổi được chủ động giảm về mức thấp, doanh nghiệp có thể đang muốn nâng xác suất của việc thực hiện chuyển đổi trái phiếu. Điều này đặc biệt đúng với trường hợp doanh nghiệp xác định rằng thị trường hiện tại không quá khả quan và khả năng tăng giá cổ phiếu của doanh nghiệp trong tương lai có thể không lớn.

Ở góc độ cổ đông, ông Hoàng cho biết, lợi ích của họ có thể bị ảnh hưởng do với mức giá chuyển đổi thấp hơn, lượng cổ phiếu chuyển đổi từ trái phiếu sẽ tăng thêm và theo đó tạo áp lực pha loãng đối với giá cổ phiếu. Tuy nhiên, khi chuyển được lượng chứng khoán nợ thành chứng khoán vốn, doanh nghiệp sẽ tránh được áp lực thanh toán các khoản trái phiếu tới hạn. Theo đó, với dòng tiền không bị ảnh hưởng, doanh nghiệp có thể duy trì được nguồn lực ổn định dành cho hoạt động sản xuất và thu được kết quả tốt hơn. Do vậy, tuy giá chuyển đổi thấp có thể khiến nhiều cổ đông không hài lòng trong ngắn hạn nhưng lại đem về nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và cổ đông trong dài hạn.

Vẫn có những bất lợi khi đầu tư trái phiếu

Vấn đề lãi suất tăng, rủi ro bị hoàn trả trước hạn và dĩ nhiên nguy cơ doanh nghiệp phá sản sẽ gây tổn thất một phần hoặc toàn bộ tiền đầu tư của bạn. Khi nhận được tiền lãi phải lo đầu tư số tiền đó vì rất ít công ty có chương trình tái đầu tư tiền lãi trái phiếu. Trong khi đó, nhiều công ty có chương trình tái đầu tư cổ tức. Cổ đông có thể mua thêm cổ phần được miễn sở phí, và có khi còn được mua cổ phần với giá rẻ hơn giá thị trường.

Xem thêm: ” Mômen Âm Là Gì ? Kết Cấu Thép Sàn Âm Cốt Thép Chịu Mômen Âm Là Gì

Giá trái phiếu công ty cũng biến động khá mạnh trên thị trường: khi lãi suất thị trường lên cao hơn lãi suất trái phiếu thì giá trái phiếu sẽ hạ. Khi cơ quan đánh giá xếp loại doanh nghiệp, đánh giá công ty phát hành từ loại AAA(3A) xuống AA(2A) hoặc xuống BBB(3B) thì giá trái phiếu cũng sẽ bị hạ. Hoặc khi có sự mất mát thị trường, vỡ nợ… thì giá trái phiếu cũng sẽ bị hạ.

Trả lời

Back to top button