Là gì

Review Của Thiên Tư Về Sách Cái Nồi Gì Thế Nghĩa Là Gì Thế? Review Cái Nồi Gì Thế

TRIẾTLÝ CÁI NỒI

+++

Người dân quê Việt nam chúng ta ngày xưa đã nêu lên ba cáikhó khăn trong cuộc sống mà nhiều người không thể vượt nổi, khiến họ phải bănkhoăn, lo lắng :

Tậutrâu, cưới vợ, làm nhà

Trong ba việc ấy thật là khó thay !

Lấyvợ là một thử thách trong ba cái khó phải vượt qua, không những đứng về phươngdiện vật chất, nhà nghèo không có tiền để cưới vợ, lại còn khó khăn về tâm lývới tiêu chuẩn người ta đưa ra :”Nồi nàovung ấy”. Chúng ta hãy bàn đến mốitương quan giữa cái vung và cái nồi.

Đang xem: Cái nồi gì thế nghĩa là gì

I. TẢNMẠN VỀ CÁI NỒI

1.Một dụng cụ cần thiết trong bếp

Nôngthôn cũng như thành thị Việt nam, nhà nào cũng phải có bếp để chuẩn bị cho bữaăn thịnh soạn cũng như đạm bạc. Cái nồicũng là một dụng cụ cần thiết cho bữa ăn, vì cơm là món ăn chính, và cũng làmột dụng cụ quan trọng nhất, không có không được, và nó cũng chiếm một vị tríquan trọng nhất trong bữa ăn , như người ta nói : “Ăn trông nồi, ngồitrông hướng”.

2.Các loại nồi

Trongxã hội nước ta ngày xưa chỉ có hai loại nồi : nồi đồng và nồi đất. Người nôngdân nghèo thường dùng nồi đất, nghĩa là cái nồi làm bằng đất nung, chỉ có nhữngnhà khá giả mới có nồi đồng… Nồi đất thì lâu sôi hơn nồi đồng nhưng nóng lâuhơn :”Nồi đồng sôi, nồi đất cũng sôi”.

Nồiđất thì kích thước tương đối nhỏ, cònnồi đồng thì có nhiều cỡ, tùy theo sốngười ăn :”Nồi bảy quăng ra, nồi ba quăngvào”. Nồi đồng cỡ lớn nhất là nồiba mươi (dùng cho 30 người ăn). Ngày Tếtngười ta thường dùng nồi này để nấu bánh chưng.

Saunày người ta có loại nồi nhôm nhẹ hơn nhưng không bền bằng nồi đồng. Ngày nayvăn minh hơn, người ta thường dùng nồinhôm điện, đủ loại, đủ kích cỡ.

3.Công dụng của cái nồi

Côngdụng của cái nồi thì đa dạng. Chúng ta hãy nghe anh Nguyễn Khang nói về côngdụng của nó : “Những lần đi trại Hướng đạo trên Đà Lạt, cả toán Băng Ngàn củachúng tôi chỉ dùng có mỗi một cái nồi. Để nấu đủ thứ. Ít là ba món : canh, thịtkho, và dĩ nhiên là có cơm.

Chúngtôi kho thịt trước rồi múc thịt ra đĩa. Sau đó nấu canh. Múc canh ra cái ga-men (gamelle), tráng sơ sài cái nồi,rồi nấu cơm. Bữa nào đói bụng, hầu nhưviệc rửa chén sẽ rất nhẹ nhàng vì chúng tôi nhai đến miếng cháy cuối cùng, vàvét đến hạt cơm cuối cùng của miếng cháy. Thỉnh thoảng ban tối còn nấu một nồi chè để nhâm nhi sau khi lửatrại. Kể ra bốn món mà chỉ có một cáinồi” !

Cóngười kể đối với cái nồi làm vật kỷ niệm: trong cuộc sống vô cùng khó khăn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, cái nồinhôm đóng vai trò chủ lực trong bếp với biết bao “nhiệm vụ”. Nó “kiêm nhiệm” nhiềuchức năng, khi làm “ấm” nấu nước, dùng khuấy bột, nấu cơm, nấu canh, kho cá…

Trongdịp Tết Trung thu, các con nhà nghèo không có trống để múa lân thì dùng tạm cáinối thay cái trống vậy, âm thanh phát ra vang dội cũng làm cho cuộc rước vuiđáo để.

4. Cáinồi và cái vung

Đãcó nồi thì phải có vung, hai cái phải đi đôi với nhau, nồi đất thì vung bằngđất, nồi đồng thì vung cũng bằng đồng, mục đích làm cho nồi chóng sôi và tránhbụi bặm khỏi rơi vào nồi. Nồi đất thìcàng cần phải có vung khi nồi cơm bị vùi dưới lớp tro nóng (theo kiểu nấu cơmbằng rơm ở ngoài Bắc). Như vậy chúng tacó thể nói : Vung nồi lúc nào cũng có đôi.

READ  Vật Lý 11 Bài 6: Tụ Điện Là Gì Lý 11, Điện Dung Của Tụ Điện Là Gì

II. NỒINÀO VUNG ẤY

Việtnam có một câu tục ngữ rất gợi hình và mang một ý nghĩa sâu sắc khi áp dụng vàođời sống tâm lý và đời sống gia đình : “Nồi nào vung ấy”.

1.Giải thích câu tục ngữ

Cóngười giải thích câu tục ngữ “nồi nào vung ấy” là nồi nào vung ấy đậy mới vừanhau, nếu nồi này mà vung nọ thì không hợp. Người ta muốn mượn câu này để nói rằng người chồng thế nào thì lại cóngười vợ hợp tính như thế.

Cóngười giải thích : thứ nào, loại nào thì lại phù hợp, thích ứng với cùng thứấy, loại ấy. Người đàn ông thế nào thì lại có người đàn bà như thế phù hợp, vợchồng tương xứng mọi mặt.

Nóicách khác, dù thế nào người ta vẫn có thể tìm được người chồng hay người vợ phùhợp với người ta.

2.Trong đời sống tâm lý

Trongđời sống xã hội, những người có đức tính hay tính tình tương hợp nhau thườngtìm đến với nhau làm điều tốt hay xấu. Dân tộc nào cũng có những câu ca dao tụcngữ nói lên tính cách ấy.

TrongDịch kinh có câu :”Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu”.

“Đồngthanh tương ứng” có nghĩa là đồng tiếng thì ứng nhau : vật cùng thứ tiếng thìứng nhau, như một con gà gáy, thì bầy gà đều gáy lại, ví như những người đồngmột tư tưởng, một hiếu thượng thì lại tìm nhau.

Cảcâu tục ngữ “Đồng thanh tương ứng, đồng khí tương cầu” có nghĩa là những vật cùng một thứ tiếng thì ứng nhau;những vật cùng một khí loại thì tìm nhau, ví dụ nam châm thì hút sắt.

Cùngmột tư tưởng ấy, chúng ta có một câu khác : “Ngưutầm ngưu, mã tầm mã” : trâu tìmđến với trâu, ngựa tìm đến với ngựa.

Tụcngữ Việt nam thì có câu :”Nồi nào vung ấy”. Nói đến cái nồi và cái vung thì ai cũng biếtvì bữa cơm nào mà không có nồi cơm, cũng như nồi nào mà không có vung đậy. Vung và nồi phải xứng hợp nhau :

“Nồi tròn úp vung tròn, nồi méo úp vung méo”

Nếukhông như vậy thì người ta phải chếtrách cái tính cách bất hợp xứng của sự việc :

Nồi tròn thì úp vung tròn

Nồi tròn vung méo úp sao cho vừa

3. Trongcuộc sống hôn nhân

Trướckhi bước vào đời sông hôn nhân, anh chị rất băn khoăn trong việc chọn lựa cho mình một người bạnđời tương xứng. Trong việc quan trọng này, anh chị phải học hỏi, tìm hiểu vàcần có sự hướng dẫn của những người có kinh nghiệm hơn trong cuộc sống gia đình.

Ngườita thường có quan niệm rằng :

Nồitròn thì úp vung tròn

Nồi méo vung méo cháucon được nhờ

Vàtrong hoàn cảnh nào cũng đừng sợ, vẫn có cách làm cho tương xứng :

Nồitròn thì úp vung tròn

Nồi vênh đừng sợ, vẫn còn vung vênh.

Với tư tưởng lạc quan đó, người ta vững tin tìmđến nhau để lập gia đình :

Người xinh lại lấy người xinh

Bao nhiêu kẻ xấu rậprình lấy nhau.

Trongviệc kết hôn, hiểu biết là một chuyện, ví von về tình huống của người khác rấtrành rọt là một chuyện, còn dùng cho mình để có chọn lựa tương thích lại là một chuyện hoàn toàn khác.

Chúngta thường trưng dẫn ra câu của Tôn Tử trong nghệ thuật chiến tranh :

Tri kỷ tri bỉ, bách chiến bách thắng

Biếtmình biết người, trăm trận trăm thắng.

Nếubiến hóa một chút câu nói trên, ta có câu ví von khác gợi hình hơn :

Biết nồi biết vung, trăm lần đậy trăm lầnkhít.

Xem thêm: Có Sức Khỏe Là Có Tất Cả Là Câu Nói Của Ai, Danh Ngôn Về Sức Khỏe

Nếuví bản thân mình là vung, thì biết mình tức là biết mình đang có “hình dạng”thế nào, “chất liệu” ra sao, chịu được “va đập” cỡ nào… Và hơn hết, là biết“vung” mình phải phù hợp với những loại nồi nào.

Vàbiết người, tức là biết nồi, tức là phải biết ngoài kia có những “nồi” nào… mình có phải là “vung” phù hợp với thiếtkế, tính năng, ứng dụng của cái nồi đó không… Tức là, nếp “đậy” cái “vung” mìnhvào thì cái “nồi” đó nó có thực hiện được cái việc chính của nó không…

READ  Khu Đặc Quyền Kinh Tế Là Gì ? Khái Niệm Đặc Khu Kinh Tế Được Hiểu Như Thế Nào

Nếuvung to mà đậy vào nồi nhỏ thì trước sau gì cũng bị ám khói…

Nếuvung tròn mà úp lên cái nồi không tròn hoặc ngược lại thì sẽ đậy không kín…

Nếulà nồi áp suất mà vung không phù hợp, trong quá trình “nấu” vung có thể bị bể,bị thổi bay.

Nếulà vung thủy tinh cao cấp mà đi úp vào nồi nấu cám heo thì quá lãng phí.

Dĩnhiên, muốn biết thì phải học. Học từ đâu ? Từ sách vở, từ người khác và từchính trải nghiệm của mình. Và trongtiến trình “biến” của người thành của mình, tức là quá trình “tập bơi” thì phải“nhảy xuống biển” – như thế tất nhiên là có rủi ro, có trả giá. Nhưng đó là sự đầu tư “cần và đủ” để cải thiện được “chất” của mình.

Nếuta kiếm được cái “nồi” để cái “vung” của ta vừa khít, hợp thành một cặp tối ưuthì đó quả là sự may mắn. Còn thông thường, ta phải thay đổi, tức là ta phảinắn, rèn, ép… lại cho phù hợp “hình dạng”, thậm chí phải cho vào nồi luyện lại…Nếu muốn thành một cái “vung” được “nồi” tìm kiếm.

 Nếu ta là “vung” thì đừng đòi, đừng đợi cái“nồi” nó thay đổi. Không có chuyện đó đâu, đó thực sự là ảo tưởng, là mơ mộnghão huyền… Mình chỉ có thể thay đổi được bản thân mình, chứ không thể thay đổiđược người khác. Hãy tỉnh táo khi mình đòi hỏi.

III. TƯƠNG HỢP GIỮA VUNG VÀ NỒI

1. Thờikỳ của mầu hồng tươi thắm

Trongthời gian tìm hiểu, đôi trai tài gái sắc có những cái nhìn rất lạc quan vềnhau, tìm ra những ưu khuyết điểm của nhau, quên đi tất cã những khuyết điểm,những thiếu sót, những khó khăn để tiến tới hôn nhân.

Haingười đã tìm ra được giải đáp những thắc mắc trong cuộc tìm kiếm. Họ an tâm với sự lựa chọn theo tiêu chuẩn “nồinào vung ấy”. Họ tin tưởng rằng cuộc đời tương lai của họ sẽ thành công tốt đẹpvới tình yêu nồng nàn và nỗ lực xây dựng của họ. Họ sẽ xây dựng được mái ấm giađình tuy đơn sơ nhưng ấm cúng :

Emvề cắt rạ đánh tranh

Chặt tre chẻ lạtcho anh lợp nhà.

Sớm khuya hòahợp đôi ta,

Hơn ai gáctía lầu hoa một mình

2.Thời kỳ của sắc mầu đa dạng

Ngườita nói :”Ở trong chăn mới biết chăn có rận”. Vợ chồng sống với nhau một thờigian mới biết rõ tính tình của nhau, tốt cũng như xấu.. Bởi vì con người bánhân bá tính, không ai giống ai. Những khác biệt tâm lý giữa nam và nữ (với 5định luật tâm lý), khác biết về giáo dục, tôn giáo, ngôn ngử, tập quán, tục lệ,sở thích… làm cho người ta dễ bị va chạm gây ra những mối bất hòa bùng nổ hayngấm ngầm. Những bất hoà ngấm ngầm xem ra là chuyện nhỏ nhưng có thể trở nên nhữngđợt sóng ngầm làm tan vỡ gia đình.

Quanhững va chạm hằng ngày, vợ chồng mới nhìn thấy vung và nồi không còn tròn trịanhư trước nữa mà đã trở nên méo mó, không còn được như xưa nữa, và lúc đó họmới giật mình than :

Nồi tròn vung méo úp sao cho vừa.

Thuởban đầu người ta đeo kính mầu hồng, xem gì cũng đẹp tốt, nhưng đến giai đoạnnày kính không con mầu hồng nữa mà đã ra mầu trắng, người ta thấy rõ con ngườicủa nhau với bao nhiêu khuyết điểm. Vàtừ đây họ mong ước được đeo kính “mầu xanh hy vọng” để làm giảm bớt những căngthẳng trong cuộc sống :

Eấp thuở ban đầu kính hồng tươi rực rỡ

Tháng năm trôi kính dần hóa không mầu.

Tình mãi đẹp nếu đôi ta cùng biết

Chung cặp kính mầu xanh… thông cảm ngắm trông nhau.

3.Thời của mầu xanh hy vong

Quanhững thăng trầm trong cuộc sống lứa đôi, họ sẽ cố gắng xây dựng một kiểu giađình lý tưởng. Giữa vợ chồng có những qui tắc bình đẳng, cùng quyết định mọivấn đề, đối xử dân chủ như hai người bạn.

READ  Les Là Gì ? Gay Là Gì? Les Là Gì? Ngưng Kỳ Thị Ngưng Xúc Phạm

Họmong được ngang sức, ngang tài, ngang tuổi, có thể hỗ trợ giúp đỡ nhau cả trongmọi công việc của đời sống hằng ngày. Vợ chồng dạng này cũng hay tranh luận,song sau đó hiểu và thương nhau hơn.

Trongcuộc sống hằng ngày, cái vung cái nồi tròn méo là rất khó sữa chữa, nhưng trongđời sống vợ chồng những sự khác biệt vềtròn méo có thể sửa chữa được. Muốn được như vậy, chúng ta phải đặt ra vấn đề hòa hợp vợ chồng. Đây là chìa khóa thànhcông trong đời sống vợ chồng, không có không được.

Vậy“HòaHợp” là gì ?

Theotự điển Đào Duy Anh thì Hòa Hợp là cùng hòa thuận không cạnh tranh xung đột.

Haychúng ta có thể nói : hòa hợp là biến các yếu tố khác biệt thành một cái gìdung hợp nhau, không còn sự dị biệt đối kháng.

Tacó thể đưa ra một ví dụ cụ thể : trong một ly nước chanh đường, ta có chanhchua đường ngọt. Theo nguyên tắc thìchua và ngọt là hai chất đối kháng nhau, nhưng nếu cho cả hai chất hòa hợp vớinhau trong nước thì lại là một ly nước chanh đường ngon miệng, bổ dưỡng và giảikhát.

Muốncó hạnh phúc gia đình, vợ chồng phải cố gắng sống hòa hợp và hòa thuận vớinhau, thiếu yếu tố đó, gia đình không thể sống hạnh phúc được như người ta nói:

Vợchồng là nghĩa tào khang

Chồng Hòa vợ Thuậnnhà thường yên vui.

Đếnđây ta có thể đặt ra câu hỏi : “Hạnh phúc hệ tại luôn được thỏa mãn hay là cốgắng làm thỏa mãn người” ?

Trongcuốn “Nước mắt và hạnh phúc”, linh mục Nguyễn Tầm Thường có nói : “Cuộc sốngchỉ là tương đối. Tôi không thể làm người bạn đời trọn vẹn hạnh phúc. Người bạnđời cũng chẳng thể cho tôi mọi ước mơ.Vì cả hai đều yếu đuối và mắc nhiều lầm lỗi, cả hai không là thiên thần mà làngười. Là người nên tôi không thể làm thỏa mãn người được. Không làm thỏa mãnngười được cũng có nghĩa là người cũngchẳng thể làm thỏa mãn được tôi.

Nhưthế, hạnh phúc là cùng nhau lắng nghe tiếng hót của con chim họa mi. Cùng chịugiá lạnh của mưa. Chịu khổ của bão. Hạnhphúc trong hôn nhân là cùng nhau góp một ước mơ. Cùng nhau gánh nỗi đau củađời.

Cáichua của chanh, cái ngọt của đường làm nên ly nước chanh chứ không riêng cóđường, không hẳn chỉ là chanh” (Nguyễn Tầm Thường, Nước mắt và hạnh phúc, tr26).

Dẫuthế nào chăng nữa, hạnh phúc gia đình chỉ có thể có được khi vợ chồng biết thươngyêu nhau vì tình yêu có thể hóa giải được tất cả những dị biệt.

Cadao Việt nam có câu :

Yêu nhau quả ấu cũng tròn

Ghét nhau quảbồ hòn cũng méo.

Quảấu có nhiều trong các ao hồ ngoài Bắc. Quả ấu hình dạng tương tự cái đầu trâuvới cặp sừng cong cong nhọn, sần sùi xấu xí, chẳng có nét nào tròn trịa cả.  Không thể nào thấy củ ấu dị dạng kia trònđược. Ngược với toán học trăm phần trăm. Chỉ có tình yêu mới làm được phép lạấy mà thôi.

Xem thêm: Chính Sách Đối Ngoại Giao Chính Trị Là Gì, Ngoại Giao Chính Trị

Đểtạo lập được sự hòa hợp gia đình để đưa đến hạnh phúc, chúng ta hãy suy niệmmột đoạn của bức thư thánh Phaolô tông đồ gửi cho tín hữu Côlôssê :

”Anh em là những người được Thiên Chúa tuyển lựa, hiến thánh và yêuthương. Vì thế, anh em hãy có lòng thương cảm, nhân hậu, khiêm nhu, hiền hòa vànhẫn nại. Hãy chịu đựng và tha thứ cho nhau, nếu trong anh em người này cóđdiều gì phải trách móc người kia. Chúa đã tha thứ cho anh em, thì anh em cũngvậy, anh em hãy tha thứ cho nhau. Trên hết mọi đức tính, anh em phải có lòngbác ái : đó là mối dây liên kết tuyệt hảo” (Cl 3, 12-14).

Trả lời

Back to top button